اکسیوس به نقل از سه منبع مطلع گزارش داد، وزیران خارجه فرانسه، آلمان، بریتانیا و مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا گفتهاند که امروز (پنجشنبه) مکانیسم ماشه برای بازگرداندن تحریمها علیه ایران را فعال میکنند.
این سازوکار بهطور خودکار تمام تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل را که ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵ لغو شده بود، دوباره برقرار میکند.
این اقدام فشار اقتصادی بر ایران را افزایش میدهد و احتمالا به واکنش تلافیجویانه جمهوری اسلامی منجر میشود
مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر تهدید کرده بودند که فعال شدن مکانیسم ماشه باعث خواهد شد ایران از معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) خارج شود. البته در روزهای اخیر این تهدید به قطع همکاری با آژانس تغییر کرد.
فرانسه، آلمان و بریتانیا به ایران تا پایان ماه اوت (۹ شهریور) فرصت داده بودند با آمریکا وارد مذاکره مستقیم شود، با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند و دسترسی به ذخایر اورانیوم غنیشده با خلوص بالا که میگوید از سرنوشت آن بیاطلاع است را فراهم کند تا از فعال شدن تحریمهای سازمان ملل جلوگیری کند.
اما نشست روز سهشنبه در ژنو میان نمایندگان جمهوری اسلامی و قدرتهای اروپایی بدون نتیجه پایان یافت و ایران هیچ پیشنهادی ارائه نکرد.
یک منبع آگاه از نشست ژنو گفت، جمهوری اسلامی «هیچ تعهد ملموس و مشخصی روی میز نگذاشتهاند»، احتمال تمدید مهلت برای جلوگیری از فعال شدن سازوکار «ماشه» را رد کردهاند و عملا راه را برای بازگرداندن تحریمها هموار کردهاند.
یک دیپلمات اروپایی در توضیح تصمیم برای فعال کردن مکانیسم ماشه گفت: «رهبران سه کشور اروپایی معتقدند ایران سالها بهطور آشکار تعهدات خود ذیل توافق هستهای ۲۰۱۵ را نقض کرده، بیآنکه هیچ اقدام ملموسی برای اصلاح این وضعیت انجام دهد.»
کاظم غریبآبادی، معاون وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفته است، اگر اروپاییها سازوکار «ماشه» را فعال کنند، ایران اقدام متقابل خواهد کرد که شامل تعلیق همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز میشود.
فرآیند فعالسازی مکانیسم ماشه ۳۰ روز طول میکشد و اروپاییها میخواهند این روند پیش از آنکه روسیه در ماه اکتبر ریاست شورای امنیت سازمان ملل را بر عهده بگیرد، به پایان برسد.
یک دیپلمات اروپایی گفت: «فعال کردن سازوکار ماشه به معنای پایان دیپلماسی نخواهد بود. سه کشور اروپایی همچنان تا زمانی که تحریمهای سازمان ملل اجرایی شوند، برای تعامل با ایران در هفتههای پیش رو آمادهاند.» رویترز نیز پیشتر گزارش داده بود که اروپاییان امیدوارند تهران در یک ماه پیش رو همکاری کند تا امکان تمدید مهلت مکانیسم ماشه فراهم شود.