«شاید روی ماه قدم گذاشتم»؛ آیا رزماری کوگن اولین بریتانیایی خواهد بود که به ماه میرود؟

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
- نویسنده, ربکا موریل، آلیسون فرانسیس
- شغل, بیبیسی
رزماری کوگن را گروهی از همکاران با فشار، کشیدن و فشردن در لباس فضاییاش جا میدهند.
پوشیدن کامل این لباس حدود ۴۵ دقیقه طول میکشد و در نهایت کلاه فضایی با دقت روی سرش قرار میگیرد.
این فضانورد بریتانیایی قرار است یکی از دشوارترین چالشهای حرفهایاش را پشت سر بگذارد: ارزیابی آمادگی برای راهپیمایی فضایی. این آزمایش در یکی از بزرگترین استخرهای جهان انجام میشود؛ آزمایشگاه شناوری خنثی ناسا در مرکز فضایی جانسون در هیوستون، تگزاس.
این استخر ۱۲ متر عمق دارد و درون آن مدلی با اندازه واقعی از ایستگاه فضایی بینالمللی قرار داده شده است. راهپیمایی در اینجا، نزدیکترین حالت شبیهسازیشده به بیوزنی در زمین است.

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
رزماری پیش از ورود به استخر میگوید: «امروز روز بزرگی است. از نظر جسمی بسیار سنگین و از نظر روانی بسیار پرفشار است.»
قرار است او بیش از ۶ ساعت زیر آب بماند.
بااینحال، رزماری زیاد نگران به نظر نمیرسد. لبخند میزند و در حالی که سکویی که روی آن ایستاده بهآرامی در آب فرو میرود، دست تکان میدهد.
او میگوید از کودکی رؤیای فضانورد شدن را در سر داشت، اما این رؤیا دستنیافتنی به نظر میرسید.
رزماری میگوید: «در روزهایی که نمایندههای شغلهای مختلف به مدرسهها میآمدند، معمولاً کسی از صنعت فضانوردی نمیآمد. نمیتوانستی کسانی را ببینی که این کار را انجام دادهاند و خیلی کم درباره داستانهای آنها چیزی میشنیدیم.»
به همین دلیل تصمیم گرفت در زمینه اخترفیزیک تحصیل کند و وارد این حوزه شود. وقتی آژانس فضایی اروپا اعلام کرد که بهدنبال جذب نیرو برای مأموریتهای فضایی است، رزماری درخواست داد و از میان بیش از ۲۲ هزار نفر انتخاب شد.

منبع تصویر، Kevin Church/BBC

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
برنامه آژانس فضایی اروپا این است که رزماری را تا سال ۲۰۳۰ به ایستگاه فضایی بینالمللی بفرستد. او قرار است مسیر هلن شارمن، نخستین بریتانیایی که در سال ۱۹۹۱ به ایستگاه فضایی میر رفت، و تیم پیک، فضانورد دیگری که در سال ۲۰۱۵ به ایستگاه بینالمللی اعزام شد، ادامه دهد.
رزماری شش ماه گذشته را در مرکز فضایی جانسون مشغول آموزش بوده است. او علاوه بر تمرینها در استخر، وارد ماکت اندازه واقعی از آزمایشگاه مداری نیز میشود که در یک آشیانه بزرگ قرار دارد.
ما را به گشتی در بخشهای به هم متصل این آزمایشگاه میبرد. فضای داخل آن بسیار تنگ و فشرده است، بهویژه با درنظر گرفتن اینکه فضانوردان ماهها در آن زندگی میکنند. اما رزماری یادآوری میکند که منظرههایی که از آنجا دیده میشود، فوقالعادهاند.
او میگوید: «این محیط ایزوله است، اما به نظرم کمک میکند حس بودن در بیرون را تجربه کنید و حس تنگنا (کلاستروفوبیا) کمتر شود.»

منبع تصویر، Kevin Church/BBC

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
آموزش رزماری تمام جنبههای زندگی در فضا را شامل میشود، از جمله استفاده از توالت در فضا.
او با اشاره به توالت کوچکی شبیه آنچه در کمپها میبینیم، میگوید: «قسمت پایین برای دفع مدفوع است و این قیف که به سیستم مکش هوایی متصل است، برای دفع ادرار استفاده میشود.»
رزماری میگوید زنان فضانورد میتوانند با مصرف دارو، عادت ماهانه خود را در طول مأموریت متوقف کنند، اما این کار الزامی نیست.
«اگر نخواهید با دارو عادت ماهانه را متوقف کنید، در زمان ادرار کردن، فیلتری در دهانه مخروطیشکل قرار داده میشود که ذرات دیگر، از جمله خون را فیلتر میکند تا وارد سیستم بازیافت ادرار نشوند.»
ادرار جداگانه نگهداری میشود زیرا پس از تصفیه، به آب قابل شرب تبدیل میشود.

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
باز میگردیم به کنار استخر. در اینجا، چند غواص میزان شناوری رزماری را تنظیم میکنند تا حالتی نزدیک به بیوزنی حاصل شود.
رزماری با دقت زیاد حرکت میکند و در تمام مدت با دو قلاب به سازهای در زیر آب متصل است.
دستگیرههای روی نردههای سازه، دقیقاً در همان موقعیتی قرار دارند که در نسخه واقعی در فضا وجود دارند تا حافظه عضلانی او برای مأموریت آینده در ارتفاع ۳۲۲ کیلومتری از سطح زمین شکل بگیرد.
این کار بسیار کند، دشوار و نیازمند قدرت عضلانی بالا، بهویژه در قسمت بالاتنه است. لباس فضایی نیز بسیار گرم و سنگین است.
رزماری میگوید: «آمادگی ذهنی زیادی نیاز است. باید پیشاپیش به تمام حرکتها فکر کرده باشید. مصرف انرژی بدن باید دقیق و بهصرفه باشد. نباید کاری کنید که مجبور شوید دوباره از اول شروع کنید.»

منبع تصویر، Kevin Church/BBC

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
رزماری بههمراه یک فضانورد دیگر، روی لیستی از تعمیرات مورد نیاز ایستگاه فضایی بینالمللی کار میکند. هر حرکت او توسط تیمی در اتاق کنترل که مشرف به استخر است، بهصورت زنده پایش میشود. آنها در تمام مدت با او در تماس هستند.
آکی هوشیده، فرمانده سابق ایستگاه فضایی از آژانس فضایی ژاپن (JAXA) که چهار راهپیمایی فضایی انجام داده، در کنار آنها حضور دارد.
او میگوید: «در ابتدای کار، اطلاعات بسیار زیادی به شما داده میشود. مهارتهای زیادی هست که باید بارها و بارها تمرین و اجرا کنید. این قدمهای ابتدایی آنهاست، اما در حال پیشرفتاند. هر بار که وارد استخر میشوند، هیجان را در چهرهشان میبینم.»
رزماری ما را به دیدن راکت ساترن ۵ میبرد
همان موشکی که فضانوردان آپولو را در سال ۱۹۶۹ به ماه برد.
پس از بیش از ۵۰ سال، ناسا با پروژه آرتمیس قصد دارد بهزودی به ماه بازگردد. فضانوردان اروپایی نیز در مراحل بعدی این مأموریت حضور خواهند داشت. رزماری که انتظار دارد حرفه فضانوردیاش ۳۵ سال ادامه داشته باشد، شاید روزی نخستین بریتانیایی باشد که روی ماه قدم میگذارد.
او میگوید: «واقعاً هیجانانگیز است که ما انسانها دوباره به ماه برمیگردیم. اگر به هر شکلی بخشی از این مأموریت باشم، فوقالعاده خوشحال خواهم شد.»
بعد از شش ساعت طاقتفرسا، آزمون راهپیمایی فضایی رزماری رو به پایان است – اما ناگهان اتفاقی میافتد.
در اتاق کنترل، صدای او را میشنویم که در حال تماس با همکار فضانوردش است که در بخش دیگری از ایستگاه مشغول کار است، اما پاسخی دریافت نمیکند.
در صفحه نمایش میبینیم که همکارش بیحرکت است. رزماری نمیداند که از او خواستهاند وانمود کند بیهوش شده است. وظیفه رزماری این است که به سمت او برود، وضعیتش را بررسی کند و او را به سمت دریچه قفل هوا ببرد.
پس از این همه زمان زیر آب، خستگی در چهرهاش آشکار است، اما آرام و پیوسته حرکت میکند و با موفقیت او را به در ورودی میرساند.

منبع تصویر، Kevin Church/BBC
جنا هنسون، یکی از مربیان راهپیمایی فضایی ناسا که عملکرد رزماری را ارزیابی میکند، میگوید: «رزماری از نظر استقامت یک قهرمان واقعی است. امروز واقعاً درخشید. ما از پیشرفتش کاملاً راضی هستیم. عملکردش فوقالعاده است.»
راهپیمایی فضایی بالاخره تمام میشود.
سکویی که رزماری را در آب پایین برده بود، بالا میآید و گروه پشتیبانی به او کمک میکنند لباسش را درآورد. وقتی کلاه را از سرش برمیدارند، چهرهاش که از خستگی سرخ شده، اما همچنان لبخند به لب دارد، دیده میشود.
رزماری میگوید: «راهپیمایی امروز سخت بود. خیلی چالشبرانگیز بود و عملیات نجات آخر هم دشوار بود. اما واقعاً روز لذتبخشی بود.»
تلاش سخت رزماری هر روز او را به رؤیای قدیمیاش، یعنی رفتن به فضا، نزدیکتر میکند.
او میگوید: «فوقالعاده است. اگر میتوانستم همه این کارها را در ایستگاه فضایی واقعی انجام دهم، جایی که بتوان ستارهها و زمین را همزمان دید، آنوقت همه چیز کاملتر میشد.»